historia biżuterii

Biżuteria minojska i mykeńska

Na Krecie w epoce brązu rozwijała się

sztuka kreteńska (minojska)  2600 r. p.n.e. -1100r. p.n.e.

oraz mykeńska 1450p.n.e.- 1100 p.n.e.

Początki kultury minojskiej przypadają na 2600 r. p.n.e. a między 2000 r.p.n.e. a 1700r.p.n.e. zaczęły powstawać pierwsze pałace np. w Knossos i Fajstos co świadczy, że już w tym momencie kultura a wraz z nią i sztuka były mocno rozwinięte.

Sztuka kreteńska nazwana minojską przez archeologa Arthura Evansa pozostawiła po sobie wiele zabytków „ruchomych” w tym biżuterię. Jak w większości przypadków tak i tym razem została ona odnaleziona w grobowcach. Na terenie Krety odkryto groby z 2400 r p.n.e. zawierające złote diademy, bransolety i naszyjniki z łańcuchów. W tych wyrobach widoczne są wpływy azjatyckie co może wynikać z faktu, że w okresie neolitu na Kretę przywędrowały ludy z obszaru Azji Mniejszej(Anatolia) wraz ze swoją kulturą i sztuką . Około 2000 roku p.n.e. pojawiły się wyroby ze złota wykonane w bardziej zaawansowanych technikach typu granulat, filigran i repusowanie. Dwie pierwsze techniki opisałam w artykule dotyczącym biżuterii fenickiej (szuk. Sztuka przenośna-Historia biżuterii świata -art. Biżuteria fenicka) natomiast repusowanie to zdobienie wyrobów z blachy poprzez wybijanie na zimno wgłębień, dających po drugiej stronie wypukły wzór. Techniki te są typowe dla terenów Zachodniej Azji, z którą Kretę łączyły stosunki handlowe. Najbardziej reprezentatywna biżuteria minojska pochodzi ze „Skarbu Eginy”odkrytego w 1892 roku n.e., która składał się z zawieszek, dużych kolczyków i kolii wykonanych z cienkiej, złotej blachy, złotego drutu, a także ze złota łączonego z kamieniami półszlachetnymi: karneolem, ametystem, lapis lazuli. W biżuterii minojskiej najczęściej stosowanym motywem są zwierzęta i owady o charakterze symbolicznym np. pszczoły symbolizowały posłanki bogini. W kulturze minojskiej można też znaleźć wzornictwo znane z terenu Egiptu np.  w zawieszce ”Pan nad zwierzętami” postać  jest w stroju kreteńskim ale otaczają ją egipskie kwiaty lotosu.

Pan nad zwierzętami

„Pan nad zwierzętami”

dwie pszczoły

Pszczoły-symbol posłanek bogini

kolczyk, Egina

Kolczyk z wyspy Eginy

naszyjnik

pektorał z Eginy, przykład repuspwania

 

Biżuteria mykeńska

W 1450 r.p.n.e. prawdopodobnie doszło do wybuchu wulkanu, który zburzył minojską, pałacową architekturę doprowadzając do dużego osłabienia Krety. Sytuację tę wykorzystali Achajowie z Myken podbijając wyspę i osiedlając się na jej terenie. Spowodowało to, że z czasem kultura minojska ulega wpływom kultury mykeńskiej jednak nie doprowadziło do dużych zmian w wytwórstwie biżuterii. Da się bowiem zauważyć duże doświadczenie w technikach, porównywalne z tym jakie posiadali rzemieślnicy minojscy. Można wnioskować, że przekazywali oni swoją wiedzę mykeńskim uczniom. Achajowie inaczej Mykeńczycy wytwarzali biżuterię bogatszą w złoto ale mniej śmiałą w tematyce przedstawień, używali jednak tych samych technik złotniczych stosując je w naszyjnikach, diademach, pierścieniach i kolczykach. Dobre przykłady takich artefaktów możemy podziwiać ze „ Skarbca Atreusza”, odnalezionego przez Heinricha Schliemanna w 1876 r. w Mykenach. W kopułowym grobowcu,omyłkowo nazwanym przez odkrywcę „Grobem Agamemnona” znajdowała się biżuteria ze złotej blachy i złotego drutu.

skarbiec Atreusza, diadem

repusowany diadem ze skarbca Atreusza

naszyjnik z orłami, skarbiec Atreusza, grób Agamemnona

Naszyjnik z orłami również ze Skarbca Atreusza

przykład biżuterii mykeńskiej

inne przykłady mykeńskiej biżuterii.

 

poprzedni post
następny post

Może Ci się spodobać również

Brak komentarzy

Napisz komentarz