Browsing Tag

Egipt

Newsy

Quiz biżuteryjny- wejdź i sprawdź swoją wiedzę

Interesujesz się biżuterią i masz wiedzę na jej temat? Wejdź i sprawdź na ile pytań odpowiesz! To naprawdę trudny Quiz więc nawet jeśli zdobędziesz 6/12 prawidłowych odpowiedzi to i tak możesz pochwalić się wynikiem.:) Jeśli śledzisz SZTUKA PRZENOŚNA pytania mogą być całkiem łatwe!

 

historia biżuterii

Historia filigranu jako techniki jubilerskiej

Filigran– jego  termin pochodzi od łacińskich słów „Filum” (nitka) i „granum”( ziarno).

Jest to technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę. W technice tej używa się drucików złotych lub srebrnych. Skręca się je ze sobą (zazwyczaj po dwa), a następnie rozklepuje na płasko, w efekcie czego ich brzeg jest charakterystycznie ząbkowany. Tak przygotowane druciki są układane w ornamenty i przylutowywane bądź przyklejane do podłoża. Służą także do wykonywania całych przedmiotów, takich jak koszyczki czy pudełka. Technika zazwyczaj łączona z granulatem jako bardzo efektowna przetrwała od czasów starożytnych aż do dzisiaj.

W czasach starożytnych była to najbardziej rozbudowana technika złotnicza, wymagająca wyjątkowych umiejętności. Wyroby filigranowe przeznaczone były jedynie dla możnowładców dlatego tylko nieliczni rzemieślnicy znali tę technikę i jako elitarna przekazywana była z pokolenia na pokolenie głównie wśród członków rodziny.

Filigran jest techniką o długiej tradycji z początkiem w Mezopotamii, Syrii i Azji Środkowej co potwierdzają znaleziska z grobowców w Ur z 2500 lat p.n.e., z Troi II z 2200 lat p.n.e. jak również z Byblos (Liban) z 2000 r. pn.e.

Pierwsze, greckie przykłady filigranu pochodzą z okresu egejskiego co ukazały groby w Mesarze datowane właśnie na ten okres.

W Egipcie pojawił się przed 1900 r.p.n.e. a na Krecie 1700 r p.n.e., w samej Grecji występował między 1200 a 1100 r. p.n.e. W Egipcie wytwarzany był w XIV w . p.n.e. a o jego popularności świadczą znaleziska z grobowca „ Tutanhamona”.

grecki

greckie kolczyki

 

Produkcję filigranu zatrzymały „Wieki Ciemne” 1100p.n.e do 900 p.n.e. Po tym okresie filigran na nowo pojawił się w 700 r. p.n.e. w Grecji i Etrurii. Silnym ośrodkiem była również Fenicja ale tam wzornictwo powtarzało się we wszystkich wariantach znanych w Grecji i Etrurii. We wszystkich wspomnianych ośrodkach wytwarzano podobną biżuterię a najpopularniejsze były kolczyki z dwiema ściankami o kwiatowym lub geometrycznym ornamencie.

Etruscan gold filigree earrings by diffendale

etruskie pierścienie

fenicki

fenicki naszyjnik

Między 900 . pn.e. a 600 p.n.e. filigran był produkowany  masowo ale już  w okresie rzymskim stał się mniej popularny i miał bardzo słabą jakość. W zachodniej części imperium rzymskiego praktycznie zanikł. Na Wschodzie był kontynuowany i nawet powiększał swój zasięg o wschodnią Azję i Indie.

W okresie bizantyjskim w II w.n.e. rozwijał się w formach sakralnych czyli krzyżykach lub różańcach albo medalionach z chrześcijańskimi wizerunkami. W tym czasie łączono go z cloisonne (odsyłam do blog,art. Historia biżuterii Islamu) i kamieniami szlachetnymi.

bizantyjski filigran

krzyż bizantyjski

 

W pierwszych wiekach okresu islamskiego w Azji filigran dominował na terenie Bliskiego Wschodu, Indii, Chin, Korei i Japonii .

irański filigran

Wyrób irański- kolczyki

islamski

Przykład islamskiego filigranu

koreański

Przykład koreańskiego  filigranu

W kolejnych wiekach złotnicy przypominali sobie o jego możliwościach dekoracyjnych i wznawiali produkcję dodając nowsze wzory stylistyczne lub formy charakterystyczne dla poszczególnych epok.

Między VIII a XII w. n.e. filigran był stosowany w złotnictwie celtyckim tworząc tzw. celtyckie węzły.

brooch

celtycka brosza

W Europie produkcją filigranu zajmowali się również Maurowie w Hiszpanii i Portugalii a wraz z ich ekspansją dotarł nawet do Ameryki Łacińskiej.

New_Mexico

Kolczyki meksykańskie 1880-1910r.

W czasach Renesansu ( XV w.-XVI w.) we Włoszech pojawił się w chrześcijańskich formach ale z antyczną stylistyką.

 

kopia - renesans

Kopia renesansowego naszyjnika

W okresie rewolucji przemysłowej(XVII w.- XVIIIw.) odkryto nowe, tańsze metale, które znalazły zastosowanie również w biżuterii. Tym sposobem filigran zaczęto wyrabiać np. w mosiądzu ale nie zachwycał on już tak jak w wiekach poprzednich.

W XVIII w. filigran idealnie sprawdzał się w produkcji różańców. W Europie głównym ośrodkiem produkcji filigranowych różańców był Schwäbisch Gmünd w Górnej Bawarii.

1800

ROSARY MUSEUM - 20c Filigree

różańce ze Schwabisch

Francja XVIIIw

przykład francuskiego filigranu

W okresie Secesji czyli pod koniec XIXw. ponownie zapanowała moda na filigran który zaskarbili sobie np. Faberge projektujący dla carów i Tiffani tworzący dla amerykańskich rodzin takich jak Astor, Vanderbilt, Post, Hutton i Morgan.

faberge

 

 Na początku XX w. w tzw. okresie Wiktoriańskim filigran bił rekordy popularności w Anglii.

Wiktoriański

Wiktoriański

Filigran wiktoriański

Obecnie na terenie Europy możemy znaleźć manufaktury filigranu w Portugalii, na Malcie, Macedonii i Albanii. W Azji kontynuowany jest w Turcji pod nazwą Telkari i w Indich jako Tarakashi , głównie wyrabiany ze srebra.

telkari3

Przykład Telkari

Przykład Tarakashi

A na koniec polska niespodzianka

wawrzyk1

Wyrób Kazimierza Wawrzyniaka

 

historia biżuterii

Historia biżuterii egipskiej

Pierwsze egzemplarze biżuterii egipskiej pochodzą z 3100r. p.n.e. W tym momencie rozpoczął się okres panowania pierwszej dynastii z Thynis po zjednoczeniu dwóch państw egipskich – Górnego i Dolnego Egiptu przez Narmera.

W delcie Nilu głównym kruszćcem wykorzystywanym w produkcji biżuterii było złoto. Wynikało to ze sprzyjających warunków jego wydobycia czyli z płytko leżących złóż w piasku rzecznym.

Początkowo złote wyroby miały proste formy, wykuwane na zimno co wynikało z braku metod obróbki. Wytapianie i bardziej precyzyjna obróbka rozwinęły się dopiero w IV w. p.n.e. kiedy to opracowano sposoby na uzyskanie wysokich temperatur w piecach dochodzących do 1400 °C. Egipcjanie z czasem  na tyle rozwinęli techniki złotnicze, że mogli przekazywać tę wiedzę całemu światu starożytnemu. Gdy złoto stało się miernikiem wartości i środkiem płatniczym jego obróbka była ściśle nadzorowana a rzemieślników obowiązywały konkretne przepisy.Spowodowało to,że nie wszyscy mogli pracować ze złotem. W późniejszym okresie nauczono się jednak wytapiać miedź z malachitu a także srebro, cynę, ołów i żelazo.

Do wyrobu biżuterii wykorzystywano również szlachetne kamienie: karnelian, jasper, lapis lazuli, malachit i turkus oraz barwione szkło, które miało imitować wspomniane kamienie. Używano także techniki inkrustacji (błędnie kiedyś twierdzono, że jest to technika emalii komórkowej).

Inkrustacja polega na wykładaniu powierzchni odpowiednio wyciętymi płytkami z różnych materiałów np. kamieni szlachetnych, tworząc konkretne wzory.

Biżuterię nosiły zarówno kobiety jak i mężczyźni gdyż miała ona nie tylko charakter ozdobny ale i symboliczny. W dużym stopniu była to symbolika religijna, wiązała się z honorem, władzą i potęgą religijną faraona. Chroniła Egipcjan zarówno za życia jak i po śmierci dlatego wiele archeologicznych eksponatów ozdobnych zostało odnalezionych w grobowcach.

Symbole zawarte były we wzorach i kolorach np.

Ägypten-Götter - Chepre mit Kugel

1.Chepri, skarabeusz- symbol zmartwychwstania

2.Ankh-symbol płodności
Uraeus

3.Ureusz- symbol potęgi

oko

4. Oko Horusa ( Wadżet) – symbol odradzania

Kolorystyka: czerń- kolor ziemi dającej życie, zieleń -barwą papirusu, wiecznej młodości, czerwonawy kolor- barwa pustyni i symbol bezpłodnego Seta, biel –świt, uwolnienie od mocy demonów, intensywna żółć, kolor złota -niezniszczalne ciało bogów i symbol wieczności, żywa czerwień – kolor krwi i życia, barwa niebieska -nowe życie.

 

Wyroby biżuteryjne składały się z ozdób typu bransoletki,pirścienie, naszyjniki,zapinki czy kolczyki oraz z typowych dla tamtego okresu pektorałów, koron, diademów i ozdób włosów.

Biżuteria egipska jest jedną z najlepiej udokumentowanej z czasów starożytnych jednak jej zachowana liczba mogłaby być bardziej imponująca gdyby nie została złupiona przez grabieżców już w XVIIIw.n.e.

Grobowiec królewski Tutanchamona jest jednym z nielicznych, które nie zostały ograbione. Odkyto go w 1922 roku w Tebach. Archeolog Howard Carter odkrył grób składający sie z czterech komór a w ich przedsionku odkryto międzyinnymi biżuterię.

skarabeusz

Pektorał ze skarabeuszem i wizerunkiem księżniczki Wadżet.

 

 

horus

Naszyjnik z okiem Horusa, na którym jest widoczna technika inkrustacji.

 

 

re

Pektorał z sokołem -symbolem Re.

 

 

diadem

Diadem z ozdobą wężową

Dodatkowo chciałabym pokazać pierścienie z grobu w Mereret.

pierścienie